Küresel Adalet Arayışı ve Dinin Yeni Temsilleri: Gazze Protestoları Üzerine Sosyolojik Bir İnceleme

Dijital kamusal alanın genişlemesiyle birlikte dinin görünürlüğü, temsil biçimleri ve toplumsal hareketlerle kurduğu ilişki yeni ve beklenmedik biçimler almaktadır. Dijital aktivizm ve din ilişkisine yönelik literatür giderek genişlemekle birlikte, mevcut çalışmalar büyük ölçüde kurumsal dini hareketlere odaklanmakta ya da dijital medyayı yalnızca yeni dini içeriklerin dolaşıma girdiği bir iletişim aracı olarak ele almaktadır. Buna karşılık dijital aktivizm, küresel adalet söylemleri ve yeni dini temsiller arasındaki ilişkiye odaklanan çalışmalar sınırlı kalmaktadır. Bu makale, İsrail’in 7 Ekim 2023 sonrasında Gazze’de gerçekleştirdiği saldırılar karşısında ortaya çıkan küresel protestoları inceleyerek dinin dijital kamusal alanda hangi yeni temsil biçimleriyle görünürlük kazandığını ve bu temsillerin küresel adalet arayışlarıyla nasıl ilişkilendiğini analiz etmektedir. Nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde yürütülen çalışmada doküman incelemesi ve eleştirel söylem analizi tekniklerinden yararlanılmıştır. Boykot kampanyaları, dijital aktivizm ağları, protesto söylemleri, dayanışma hareketleri ve sosyal medya içerikleri birlikte değerlendirilmiştir. Araştırma bulguları, dini sembol, söylem ve tanıklıkların dijital dolaşım ağları içerisinde yeniden üretilerek küresel adalet taleplerinin önemli anlam ve mobilizasyon kaynaklarından biri haline geldiğini göstermektedir. Makale, Gazze protestolarının dinin çağdaş toplumsal hareketlerdeki rolünü yeniden düşünmeyi gerektiren özgün bir örnek sunduğunu ileri sürmektedir. Bu bağlamda sekülerleşme paradigmasının dinin kamusal görünürlüğünü açıklama kapasitesini tartışmaya açmakta; yeni dini temsillerin post-seküler kamusallığın şekillenmesindeki rolüne dikkat çekerek din sosyolojisi ve toplumsal hareketler literatürüne kuramsal katkı sunmaktadır.

With the expansion of the digital public sphere, the visibility of religion, its modes of representation, and its relationship with social movements are taking new and unexpected forms. Although the literature on the relationship between digital activism and religion is steadily growing, existing studies largely focus on institutional religious movements or treat digital media merely as a communication tool through which new religious content circulates. By contrast, studies focusing on the relationship between digital activism, global justice discourses, and new religious representations remain limited. This article examines the global protests that emerged in response to Israel’s attacks in Gaza following October 7, 2023, analyzing the new forms through which religion has gained visibility in the digital public sphere and how these representations relate to the quest for global justice. The study was conducted within a qualitative research framework, drawing on document analysis and critical discourse analysis techniques. Boycott campaigns, digital activism networks, protest discourses, solidarity movements, and social media content were evaluated together. The findings demonstrate that religious symbols, discourses, and testimonies have been reproduced within digital circulation networks and have become one of the significant sources of meaning and mobilization for global justice demands. The article argues that the Gaza protests constitute a distinctive case that calls for reconsidering the role of religion in contemporary social movements. In this context, it opens to discussion the capacity of the secularization paradigm to explain the public visibility of religion, and by drawing attention to the role of new religious representations in shaping post-secular publicness, it offers a theoretical contribution to the literature on the sociology of religion and social movements.