SATIŞ NOKTALARI
 
TEMSİLCİLİKLER
 
Ana Sayfa | Basında Biz | Yayın ilkeleri | Tüm Sayılar | Duyurular | Künye | Danışma ve Hakem Kurulu | İletişim
 
1. SAYI
2. SAYI
3. SAYI
4. SAYI
5. SAYI
6. SAYI
7. SAYI
8. SAYI
9. SAYI
 
 
9. SAYI // Dijital Sosyoloji

DİVAN KALEMİ

 Sosyoloji, söyleyecek sözü olan için kavramlarını yalnızca büyülü hale getirmekle kalmaz mekân ve zaman gibi insanı bağlayan unsurları kendi sınırları içinden çıkarmaya/taşırmaya zorlar. Sözünün erimini yaşadığı zaman ve mekanla sınırlamadan yarına ve yeni bağlamlara dair tahayyüllerle zenginleştirebilen sosyologlar, sosyoloji yapma tarzlarını da bizatihi belirleme imkânına sahip olabileceklerdir. Bir asırlık sosyoloji geleneğimizin henüz “okullaşama”mış olduğu düşünüldüğünde socius merkezli çalışmaların önemi daha da artmaktadır. Türkiye’de klasik sosyolojik ilgi, Batı merkezli paradigmalara dayanmış olsa da toplumsal değişimlerin küresel ölçekteki güçlü etkisi bu paradigmaları sarsmış görünmektedir. Aynı şekilde sosyolojik düşünme tarzlarımızı belirleyen kavram ve yöntemler Batı refleksli de olsa yeni dijital dünya bu refleksleri çoktan esnetmiş durumdadır. Öyle ki büyük anlatılardan postmodern çözümlemelere kadar geniş bir ağa sahip sosyolojik miras, artık siber alanlarda kendisini yenilemek durumundadır. Yani internetin sağladığı sanal dünyaya özgü toplumsallıklar, teori ve metodolojik açılımlarla genişlemek zorundadır.

İÇİNDEKİLER

 5 Divan Kalemi I Dosya Editörü
7 DOSYA: DİJİTAL SOSYOLOJİ
9 Dijital Sosyoloji I Zülküf Kara
21 Yeni Toplumsal Bir Metin Olarak İnternet I Ünal Şentürk
45 Dijital Dünyaya Teori Biçmek: Rizomatik Bağlantılar I İbrahim Yücedağ
61 Dijital Gözetim ve Yeni Medya Toplumsallığı Oyun (Game), Büyülenme (Captivation) ve Birey-Kaçlık (‘Dividuality’) I Ebru Thwaites Diken
73 Dijital Kimliği “Sınırlı” Düşünmek I Devrim Ertürk
87 Dijital Sosyoloji ve Metodoloji: Ne Kadar Yeni, Ne Kadar Tanıdık? I Z. Nurdan Atalay Güneş
101 Sosyal Bilim Araştırmalarında Türkiye’de Veri Etiği Politikası: Sosyal Medya Ortamlarından Veri Toplanması I Mutlu Binark - Haydar Yalçın - Şule Karataş - Tuğrul Çomu
129 Voyörizm ve Teşhircilik Bağlamında Sosyal Medyanın Mahremiyet Sorunu: İnstagram ve Periscope Örneği I Yusuf Yurdigül - Türker Elitaş
149 Bir Uyarlama Denemesi: Dijital Oyunlarda Sahne I Sait Gülsoy
165 İnternet, Sosyal Medya ve Narsisizm I Vehbi Bayhan
175 SÖYLEŞİ: Yücel Bulut ile Söyleşi: Sosyoloji, Oryantalizm ve Oksidentalizm
197 KENAR KAYIT
199 Cemil Meriç Düşüncesinde Entelektüel ve Türk Entelektüelinin Serencamı I Kenan Çağan
221 Mehmet Akif’in Gözünden Türk Modernleşmesi I İbrahim Nacak
231 Ekonomik İktidar Biçimi Olarak Zamanın Üretimi I Selim Süleyman
253 HAYAT SAHNESİ
255 Sosyoloji Ne Kadar Dijital? “Artık Ben De Bir Fenomenim” I Dilan Beyazköy
265 Bir Şehir Hayali I Köksal Alver
269 Su Değirmeni I M. Zeki Saka
283 KİTAPLIK
285 Dijital Dünyada Müslüman Kalmak I İlknur Ekiz
291 Gözetim Aracı Olarak Kimlik Kartları I Merve Bozalp
295 Sosyal Bilimlerde Alternatif Söylemler I Emrullah Türk
301 Toplumu Anlatmak I Yusuf Ayyıldız
305 ÖZETLER
320 YAZARLAR
DOSYA

Dijital Sosyoloji

Zülküf KARA

 Bir “tahayyül etme” tarzı ya da alışık olduğumuz dünyayı bozma girişimi olarak sosyoloji, toplumsal dünyaya metaforik ağlarını atarken gündelik yaşam denizinden her zaman için anlamlar çıkarmaya çalışır. Metaforların yalnızca kavramsal araçlar olmayıp aynı zamanda dünyanın nasıl olduğu, ya da nasıl olabileceğine ilişkin yıkıcı gerçeklik imajıyla varlık kazandığı düşünüldüğünde dijital evrenin söz konusu metaforları daha da çoğalttığını söyleyebiliriz. Sosyal medya aracılığıyla sosyolojik düşünmenin, siber-zaman ve siber-mekan aralıklarında gidip gelmesiyle, dijital olana dair yepyeni bir dilin kurulması gerektiği de ortadadır

Yeni Toplumsal Bir Metin Olarak İnternet

Ünal ŞENTÜRK

 Bugün dünya nüfusunun çoğu, sanayi sonrası değişim ve dönüşümlerin belirleyicisi
olduğu bir toplumsal aşama olan enformasyon toplumunda yaşamaktadır. Enformasyon
toplumu, ortaya çıkardığı yeni bir yapı ve işleyişle geçmiş benzerlerinden
ayrışmaktadır. Milyonlarca bilgisayar ve cep telefonundan dünya insanlarını birbirine
bağlayan internet, bu toplumsal aşamanın en önemli teknolojisi ve iletişim aracıdır. Bu
bağlamda internet ve beraberinde ilerleyen teknoloji, insan yaşam ve ilişkilerini değişim
ve dönüşüme zorlayarak yeni bir toplumsal yapı ve işleyiş ortaya çıkarmaktadır.

Dijital Dünyaya Teori Biçmek: Rizomatik Bağlantılar

İbrahim YÜCEDAĞ

 Günümüzü tanımlama biçimlerinden biri olan “dijital dünya” yaşamımızın tüm alanlarında meydana gelen dönüşümün de ifadesidir. Kozmetikten, araç alım-satımına, ayakkabıdan kitap alımına kadar dokunarak-görerek gerçekleştirdiğimiz her eylem yerini internet üzerinden başka bir temas biçimine dönüştürmüştür. Banka hesaplarımızdaki milyonlarla somut olarak var olmayan ancak dijital olarak aldığımız değerli kâğıtların bir gecede birkaç katı değer kazandığı, gerçekliğin hiper-gerçekliğe dönüştüğü, ID’ler ya da nick nameler üzerinden tanımlamaların yapıldığı ve sosyal medya platformlarında yeni kimliklerin inşa edildiği 21. yüzyıl bu eksende bizlere yeni tartışma alanları açar: Somuttan bedenden veriye, mekânın ve zamanın yerinden edilmesi gibi.

Dijital Gözetim ve Yeni Medya Toplumsallığı Oyun (Game), Büyülenme (Captivation) ve Birey-Kaçlık (‘Dividuality’)

Ebru Thwaites DİKEN

 Uluslar arası ölçekte yapılan veri madenciliği
istihbaratı milli olmaktan çıkarmış; buna binaen ulusal güvenliği korumak dijital
sınırları korumaya bağlı hale gelmiştir. Dijital gözetimde asker-devlet-şirket ittifakı,
gözetimin gizliliği ve bunun sonucu olarak ortaya çıkan keyfiliği, ve öznenin potansiyel
şüpheli olarak inşası dijital gözetimde etik sorunsalı üzerinde düşünmeyi gerekli kılar.
İlk bakışta enformasyon teknolojileri etik bir meseleyi çağırmıyor gibi görünür. Bunun
bir sebebi öznenin gönüllü katılımına dayanması ve dijital platformlarda güvenlikle
eğlencenin bir araya gelmesidir.

Dijital Kimliği “Sınırlı” Düşünmek

Devrim ERTÜRK

 Günümüzde en önemli iletişim aracı olarak internet ve ağ teknolojileri gelmektedir. İnternet sahip olduğu teknoloji sayesinde insanlar arasında hızlı bir iletişim sağlarken, insanların internete olan rağbetini arttırmaktadır. Bu tür bir yaygın ve geniş talep aynı zamanda yeni toplumsal ilişkiler de üretmektedir. Sanal mekanlarda üretilen sanal toplumsallıklarda bireyin büyük ölçüde idealize edilmiş bir kimlik ve dijital profil ile oluşturduğu ilişkiler göze çarpmaktadır. Kimliğin yeniden inşa edilme sürecinde bireyin bir özne olarak kendi kimliğini kurması, yeni iletişim teknolojilerinin bireye çok geniş bir özgürlük alanı sunduğu yönünde bir algı ortaya çıkarmaktadır. Bu gelişme, internetin kullanıcılarını birer özne olarak nasıl konumlandırdığı konusunu sorunsallaştırmaya değer hale getirmektedir.

Dijital Sosyoloji ve Metodoloji: Ne Kadar Yeni, Ne Kadar Tanıdık?

Z. Nurdan Atalay GÜNEŞ

 2000lerle birlikte artan dijitalleşme ile sosyal ilişkiler- ekonomiden
politikaya; kültürden sanata kadar- önemli değişimler geçirmiş bu değişimler
sosyal bilim teorisi tarafından farklı şekiller okunmaya çalışılmıştır. Bu okumayla paralel
olarak da dijital alanda oluşan pratiklerin ve bilginin anlaşılmasına yönelik yeni
yöntemler geliştirilmiştir. Oldukça hızlı gelişen bir alan olan dijital yöntemlerin hepsi
tartışılmayacaktır. Seçilen örnekler olarak; Büyük Veri ve Dijital Etnografi üzerinde bu
yöntemlerin hem önceki yöntemlerle kurdukları ilişki hem de toplumsallığı anlama çabaları
incelenmektedir.

Sosyal Bilim Araştırmalarında Türkiye’de Veri Etiği Politikası: Sosyal Medya Ortamlarından Veri Toplanması

Mutlu BİNARK vd.

 Son zamanlarda Türkiye’de sosyal bilim araştırmalarında sosyal medya ortamları üzerine yapılan araştırmalarda, özellikle bu ortamlardan kullanıcıların arayüzeydeki içerik üretimleri çeşitli uygulamalarla toplanmakta, veriler çeşitli şekillerde haritalanmakta, nitel veya nicel yöntemlerle analiz edilmektedir. Tüm bu araştırmalarda verinin toplanması ve kullanılmasında bazı etik sorunlar ortaya çıkmaktadır. Sosyal medya ortamlarında araştırma etiği konusu üzerine başta Association of Internet Research’ın, İskandinav ülkelerindeki Etik Kurulları’nın (örneğin Araştırma Etiği için Norveç Ulusal Komitesi) çeşitli çalışma ve önerileri bulunmaktadır. Bu çalışma kapsamında Türkiye’de sosyal bilim araştırmalarında bir veri etiği politikasının olup olmadığı sosyal medya uygulamalarından verinin toplanması konusu özelinde ele alınmaktadır.

Voyörizm ve Teşhircilik Bağlamında Sosyal Medyanın Mahremiyet Sorunu: İnstagram ve Periscope Örneği

Yusuf YURDİGÜL - Türker ELİTAŞ

 İletişim teknolojilerinin mekân, beden ve meta kavramları ile olan ilişkisi bağlamında
düşünüldüğünde mahremiyet konusu, voyörizmin sorunsallaştırdığı bir kavram
olarak ortaya çıkmaktadır. Mahremiyet kavramının etimolojisine bakıldığında
mekân konusu oldukça önemli görünür. Etimolojik olarak mahrem olanı/alanı beden
üzerinden çerçeveleyen temel unsur mekândır. Kitle iletişim araçlarının mekâna ilişkin
-neredeyse-sıfırlama işlevi mahrem olan bedeni tüketime dönük olarak kamusal hale
dönüştürmektedir. Gözetlemek, hatta kimi literatüre göre röntgencilik anlamına gelen
voyörizm kavramı da köken itibariyle yine mekâna ilişkindir. Başkalarına ait olan
mekânı dikizlemekten haz duymak aynı zamanda mekâna dair sınırları delip geçmenin
hazzına da ilişkindir. Kitle iletişim araçları bu haz sistematiğinin kurulması bağlamında
vayor ortamlar olarak mahrem olanı/alanı tehdit etmektedir. Özellikle sosyal medya,
bir rutine dönüştürmüştür.

Bir Uyarlama Denemesi: Dijital Oyunlarda Sahne

Sait GÜLSOY

 Günümüz toplumları geçmişe oranla teknoloji ile harmanlanmış bir sosyalleşme sürecinde var olmaktadırlar. Sosyalleşme artık teknolojinin çevresinde veya içinde, onun içine doğru gerçekleşmektedir. Siber ağlar, günümüz toplumunda yapıların var olabilmesini ve insanların eyleyebilmelerini sağlayan önemli bir toplumsal boyutu oluşturmaktadır. Siber ağların oluşturduğu sanal gerçeklikler, gündelik yaşama ve toplumsal hayatın pek çok boyutuna yeni uğraklar sunmaktadır. Bu uğraklardan birisi dijital oyunlardır.

İnternet, Sosyal Medya ve Narsisizm

Vehbi BAYHAN

 İnternette popüler bir araç olan sosyal medya, narsisizm kültürünü körüklemektedir.
Özellikle gençlerin aktif olarak kullandıkları sosyal medya, kendilerini teşhir ettikleri
ve aynı zamanda başkalarını röntgenledikleri bir mecraya dönüşmüş durumdadır. Y
veya milenyum kuşağı gençleri “Ben nesli” olarak tanımlanmaktadır. İnternet ve sosyal
medya bağımlılığı oranı gün geçtikçe artmaktadır. Bu çalışmada gençliğin sosyal medya
kullanma alışkanlığı ile narsistik kişilik özellikleri araştırma bulguları bağlamında irdelenmektedir.
SOHBET

Yücel Bulut ile Söyleşi: Sosyoloji, Oryantalizm ve Oksidentalizm

 1960’ların ortalarında, çalışmak için köyden kente göç eden işçi bir ailenin ilk çocuğuyum. Babam çok küçük yaşta yetim kalmış. Yedi kardeşin beşincisi. İkinci Savaş koşullarında, Türkiye’nin özellikle de kırsal Türkiye’nin yoksulluğunu her boyutuyla tecrübe etmişler. İlkokul diploması yoktu ama okuma yazması vardı. Annemin okuma yazması yok. Köyde doğdum, kentte büyüdüm. Şu ana kadarki ömrümün yaklaşık ¾’lük kısmını İstanbul’un ilk gecekondu bölgelerinden birinde geçirdim. Türkiye’nin sosyo-ekonomik açıdan önemli bir geçiş döneminin pek çok özelliğini, hem yaşadığım çevre hem de üniversite öncesi öğrenim hayatım itibariyle tecrübe ettim. Bugünden geriye bakınca değişim sürecinin pek çok boyutunu daha farklı değerlendirebiliyorum tabii ki. Su şebekesinin olmayışı nedeniyle bidonlarla mahalle çeşmelerinden su tedarikini, çeşme önlerindeki su kuyruklarını hatırlıyorum. İlkokul birinci sınıfta derslerimize 10’u aşkın farklı öğretmen gelmişti. Gelen gidiyordu, başka okullara transfer oluyordu. Bu ikinci sınıfın sonuna kadar böyle devam etti.
KENAR KAYIT

Cemil Meriç Düşüncesinde Entelektüel ve Türk Entelektüelinin Serencamı

Kenan ÇAĞAN

Mehmet Akif’in Gözünden Türk Modernleşmesi

İbrahim NACAK

Ekonomik İktidar Biçimi Olarak Zamanın Üretimi

Selim SÜLEYMAN

HAYAT SAHNESİ

Sosyoloji Ne Kadar Dijital? “Artık Ben De Bir Fenomenim”

Dilan BEYAZKÖY

Bir Şehir Hayali

Köksal ALVER

Su Değirmeni

M. Zeki SAKA

KİTAPLIK

Dijital Dünyada Müslüman Kalmak

İlknur EKİZ

Gözetim Aracı Olarak Kimlik Kartları

Merve BOZALP

Sosyal Bilimlerde Alternatif Söylemler

Emrullah TÜRK

Toplumu Anlatmak

Yusuf AYYILDIZ

 
Sosyoloji Divanı Kitaplığı
Satış Noktaları
SATIN AL
SATIN AL
SATIN AL
SATIN AL
SATIN AL
SATIN AL
SATIN AL
SATIN AL
SATIN AL
SATIN AL
SATIN AL
SATIN AL
SATIN AL
Fidan Kitabevi
SATIN AL
Özlem Kitabevi
SATIN AL
Akabe Kitabevi
SATIN AL
Algı Kitapevi Bursa
SATIN AL
Şadirvan Kitabevi Adana
SATIN AL
Atatürk Havalimanı
SATIN AL